Co mozna kompostowac, a czego unikac
Jakosc kompostu zalezy od tego, co do niego trafia. Material dzieli sie umownie na dwie grupy: zielony, bogaty w azot, oraz brazowy, bogaty w wegiel. Zachowanie rownowagi miedzy nimi to klucz do sprawnego rozkladu bez nieprzyjemnego zapachu.
Materialy zielone (zrodlo azotu)
- Obierki i resztki warzyw oraz owocow
- Swieza, skoszona trawa (najlepiej lekko podsuszona)
- Fusy po kawie wraz z papierowymi filtrami
- Liscie i lodygi roslin niezdrewnialych
- Resztki po przycince roslin zielonych
Materialy brazowe (zrodlo wegla)
- Suche, zeszloroczne liscie
- Rozdrobniony karton i niezadrukowany papier
- Drobne galazki i rozdrobnione zdrewniale czesci roslin
- Sloma i siano
- Trociny z drewna niemalowanego i nieimpregnowanego
W praktyce dobrze sprawdza sie przewaga materialow brazowych nad zielonymi. Gdy pryzma jest zbyt mokra lub zaczyna pachniec, zwykle oznacza to nadmiar materialu zielonego — warto dosypac suchych liscie lub kartonu.
Czego lepiej nie kompostowac
Czesc odpadow utrudnia proces, przyciaga zwierzeta lub moze przenosic choroby roslin. W domowym kompostowniku zwykle unika sie:
- Miesa, ryb, kosci i nabialu — gnija, wydzielaja zapach i wabia gryzonie.
- Tlustych i gotowanych resztek — tluszcz spowalnia rozklad.
- Odchodow zwierzat miesozernych — moga zawierac patogeny.
- Roslin porazonych chorobami — ryzyko przeniesienia patogenow na grzadki.
- Zadrukowanych, powlekanych papierow i materialow z tworzyw — nie ulegaja rozkladowi w sposob pozadany.
Drobne decyzje, ktore robia roznice
Skorupki jaj mozna dodawac, choc rozkladaja sie powoli — warto je rozkruszyc. Cytrusy i cebula w niewielkich ilosciach nie stanowia problemu, ale w duzych moga chwilowo zakwasic srodowisko pryzmy. Chwasty bez nasion sa akceptowalne; te z dojrzalymi nasionami lepiej kompostowac tylko w goracych pryzmach lub pomijac.
Zrodla i dalsza lektura
Zestawienia materialow odpowiednich do kompostowania publikuje miedzy innymi U.S. Environmental Protection Agency. Ogolne informacje znajdziesz tez w hasle Kompostowanie w polskiej Wikipedii.